Steeds meer tuinen in Nederland bestaan grotendeels uit steen. Dat lijkt onderhoudsvriendelijk, maar bij een flinke regenbui kan het water nergens heen en in de zomer warmt verharding de omgeving flink op. Het NK Tegelwippen probeert daar op een speelse manier iets aan te doen: gemeenten strijden tegen elkaar om wie de meeste tegels uit tuinen haalt en vervangt door groen.
In dit artikel lees je hoe de actie werkt, welke hulp je van je gemeente kunt verwachten en wat je het beste terugplant als je regenwater beter wilt opvangen.
Wat is het NK Tegelwippen?
Het NK Tegelwippen is een landelijke campagne die de afgelopen jaren steeds meer deelnemers heeft getrokken. Het idee is simpel: elke tegel die je uit je tuin haalt en vervangt door planten, gras of andere beplanting, telt mee voor je gemeente. Gemeenten met de meeste gewipte tegels, ook in verhouding tot hun aantal inwoners, maken kans op een prijs.
De actie loopt meestal van het voorjaar tot in het najaar. Je kunt als particulier meedoen, maar ook scholen, verenigingen, bedrijven en woningcorporaties tellen mee. Het gaat er niet om dat je in één keer je hele tuin omgooit; ook een paar tegels bij de voordeur of een smalle geveltuin draagt bij.
Waarom minder steen zo helpt
Verharde tuinen voeren regenwater direct af naar het riool. Bij hevige buien raakt dat riool snel overbelast, met ondergelopen straten en kelders als gevolg. Een groene tuin werkt eerder als een spons: de bodem neemt water op en geeft het langzaam door aan het grondwater.
Daarnaast zorgt groen voor verkoeling op warme dagen, meer ruimte voor insecten en vogels en een prettiger leefomgeving. Een tuin met planten voelt bovendien vaak gewoon gezelliger dan een grijze vlakte.
Wat je gemeente voor je kan doen
Veel gemeenten ondersteunen inwoners die willen vergroenen, al verschilt het aanbod per plek. Het loont daarom om op de website van je eigen gemeente te kijken of even te bellen. Regelingen die je vaak tegenkomt zijn:
- Een tegeltaxi die gewipte tegels gratis bij je ophaalt
- Gratis planten, zaden of tuinaarde als je tegels inlevert
- Subsidie voor een regenton, groen dak of het afkoppelen van je regenpijp
- Hulp of toestemming bij het aanleggen van een geveltuin op de stoep
Wat je terugplant voor wateropvang
Niet elke plant is even goed in het vasthouden van water. Diepwortelende vaste planten, struiken en bodembedekkers zorgen ervoor dat de grond los en doorlaatbaar blijft. Denk aan ooievaarsbek, vrouwenmantel, kattenkruid of siergrassen. Een heester als vlinderstruik of krentenboompje biedt daarnaast schaduw en voedsel voor dieren.
Op een plek waar na regen vaak water blijft staan, kun je een kleine wadi of regentuin maken: een lichte verlaging waarin water tijdelijk kan verzamelen. Planten als kattenstaart, moerasspirea en lisdodde voelen zich daar thuis. Wil je meer weten over geschikte planten, gereedschap en tuinonderhoud, dan vind je praktische informatie en tips op www.tuinenkoopgids.nl.
Vergeet ook de bodem zelf niet. Onder tegels is de grond vaak ingeklonken en arm. Spit de bovenlaag los, meng er compost doorheen en laat afgevallen blad gerust liggen. Zo krijgt het bodemleven een kans en neemt de grond water veel beter op.
Zo pak je het praktisch aan
Begin klein, bijvoorbeeld met een strook langs de schutting of een paar tegels rond een boom. Wip de tegels met een spade of koevoet los, haal het zandbed eronder weg en vul aan met tuinaarde. Laat een pad of terras liggen waar je echt loopt of zit; je hoeft niet alles groen te maken.
Registreer je gewipte tegels op de website van het NK Tegelwippen, zodat ze meetellen voor je gemeente. Veel mensen merken dat buren nieuwsgierig worden en het daarna zelf ook proberen. Zo kan één tuin het begin zijn van een groenere straat.
Een tuin die meegroeit
Een vergroende tuin is nooit meteen af. Het eerste jaar ziet het er misschien nog wat kaal uit, maar vaste planten vullen zich snel aan en de bodem wordt elk seizoen beter. Met een beetje geduld heb je een tuin die water vasthoudt, koelte geeft en volop leven trekt. Of je nu tien tegels wipt of honderd: elke vierkante meter groen helpt je wijk droger en aangenamer te houden.
